24 december 2006


Transgender en prostitutie III: sleutelprikkel en betekenisverschuiving


Derde notitie naar aanleiding van het onderzoek Klanten van Transgenders van Paul Vennix (Uitgave: Rutgers NISSO-groep, 2000).


consequenties

Welke gevolgtrekkingen kunnen we op basis van dit onderzoek maken. Vennix beperkte zich door zijn opdracht tot de consequenties voor AIDS-preventie. Mijn interesse is echter veel ruimer. Ik ben geïnteresseerd in het begrijpen van travestie en alles daar omheen. In mijn optiek kunnen er dan 2 gevolgtrekkingen gemaakt worden:
1. het uiterlijk, het plaatje is in het seksuele contact heel bepalend;
2. door de seksuele satisfactie (het klaarkomen) treedt er een leereffect op waardoor de betekenis van het eerdere plaatje verschuift.


1. plaatje bepalend, niet de sekse

In de klassieke opvatting die ook in de seksuologie nog veel aangehangen wordt, zijn mensen heteroseksueel, biseksueel of homoseksueel. Mannen bij voorbeeld vallen òf op mannen, òf op vrouwen òf eventueel op beide.

Transgender-prostituees laten echter zien dat het zo niet werkt. Hetero-mannen vallen niet op biologische vrouwen, maar ze vallen op en voor het plaatje dat er in voldoende mate uitziet als wat zij zich voorstellen bij een echte vrouw. De biologische sekse doet in feite voor deze seksuele aantrekking niet terzake.

Dat die biologische sekse in de praktijk uiteindelijk toch een bepaalde rol speelt, komt doordat de maatschappij nog steeds geneigd is, de man die het met een andere man doet, te zien als afwijkend. Men loopt het risico voor 'homo' uitgemaakt te worden of op zijn minst vreemd gevonden te worden.

Tegelijkertijd blijkt onder de klanten de categorie mannen die het bij voorkeur met andere mannen doet, te ontbreken. Hoewel zij zich normaal niets aantrekken van het risico voor 'homo' uitgemaakt te worden, laten ze zich bij transgender-prostituees niet zien. Ook dit klopt weer met de hierboven geformuleerde regel. Homoseksuelen vallen niet zoals men geneigd is te denken op andere biologische mannen, maar op het in hun ogen juiste plaatje. En wanneer dat plaatje niet klopt, helpt het gegeven dat er onder de oppervlakte een biologische man schuilgaat niets.

In feite sluiten deze uitkomsten naadloos aan op het eerdere werk van onze beroemde landgenoot Nico Tinbergen* die liet zien dat het baltsgedrag van de stekelbaars wordt opgewekt door een rode vlek die als sleutelprikkel fungeert. Ook bij mensen werkt dus kennelijk hetzelfde mechanisme hoewel de sleutelprikkel hier uiteraard complexer is.

Uit de opmerkingen van de klanten valt af te leiden dat de transgenders functioneren als supranormale sleutelprikkels. Ze zijn vrouwelijker dan echte vrouwen, etc.

Wie de moeite neemt er even over na te denken, zal zien dat het sleutelprikkel-principe veel logischer is, dan het sekse-principe. Veronderstel dat je een biologische man bent en dat de natuur je zo heeft toegerust dat je valt op mooie, gezonde vrouwen. Wanneer je dan zo in elkaar zit, dat je bij het zien van een mooie, gezonde vrouw seksueel opgewonden raakt, lijkt alles goed te gaan. Met andere woorden: een bepaalde prikkel activeert de seksuele opwinding. Een simpel en voor de hand liggend mechanisme dat effectief werkt. Omdat mensen sterk visueel zijn ingesteld, reageer je dus op alles wat er uitziet als gezonde vrouw.

Vergelijk dit met het biologische sekse-principe. Je komt iemand tegen. De eerste stap is nu de biologische sekse vast te stellen. Vraag je om de broek te laten zakken , het slipje naar beneden te doen of neem je genoegen met het rijbewijs? Of moet je misschien eerst een doktersverklaring vragen dat de persoon in kwestie inderdaad vruchtbaar is? Na het zien van de dokterverklaring raak je vervolgens seksueel opgewonden. Dit scenario is niet alleen niet-plausibel met wat we weten, het zou in de praktijk ook volstrekt niet werken. De mensheid was dan al lang uitgestorven geweest.

Het probleem is dat je als man de sekse van een persoon snel en redelijk valide moet vaststellen. Voor dat doel is het afgaan op het uiterlijk snel en in de praktijk voldoende valide en in feite ook de enige bruikbare mogelijkheid.

De natuur zit kennelijk zo in elkaar dat we geactiveerd worden door dat wat we zien en dat filosofische vragen naar de biologische sekse (overigens een nogal vaag begrip bij nadere bestudering) daarbij als niet relevant gelden. Mensen kunnen dit wel merkwaardig of kwalijk vinden, maar het is wel hoe God de schepping in elkaar geflanst heeft. Uit de vorige opmerking blijkt echter wel dat hij op dit punt weinig keus had.

Op basis van het voorgaande is het mogelijk de begrippen heteroseksualiteit, biseksualiteit en homoseksualiteit opnieuw en scherper te definiëren. In hoeverre dat zinvol is, is overigens de vraag omdat het strikt genomen geen wetenschappelijk gedefinieerde begrippen zijn, maar maatschappelijk gehanteerde begrippen. Ik beperk me in eerste instantie even tot mannen.

- Een man is heteroseksueel wanneer hij seksueel opgewonden raakt van plaatjes waarop ogenschijnlijk vrouwen zijn weergegeven.
- Een man is homoseksueel wanneer hij opgewonden raakt van plaatjes waarop ogenschijnlijk mannen zijn weergegeven.
- Een man is biseksueel wanneer hij opgewonden raakt en van plaatjes met ogenschijnlijk vrouwen en van plaatjes met ogenschijnlijk mannen.
De basis voor deze indeling is dus de inhoud van de plaatjes waar men seksueel opgewonden van raakt.

Ik heb het hier gemakshalve over 'plaatjes' omdat mensen sterk visueel zijn ingesteld. In beginsel kunnen daar natuurlijk ook andere prikkels in voorkomen. Denk aan een zwoele stem, een bepaalde geur of zelfs een bepaald idee. Het begrip 'plaatje' moet dus ruim genomen worden. De essentie van bovenstaande is dus dat heteroseksuelen geactiveerd worden door sleutelprikkels die sterk het idee 'vrouw' oproepen, terwijl homoseksuelen geactiveerd worden door sleutelprikkels die sterk het idee 'man' oproepen.

Er is overigens geen dwingende reden om te veronderstellen dat de indeling in hetero-, bi- en homoseksualiteit uitputtend zou zijn. Om te beginnen is er de mogelijkheid dat iemand noch van mannen, noch van vrouwen seksueel opgewonden raakt, maar bij voorbeeld wel van een snelle auto. Of van een dameslaars, etc. Of van een s/m-situatie. Mogelijkheden te over dus. Dat mensen op dit punt zo flexibel zijn, lijkt samen te hangen met hun grote leervermogen. Zie daarover hierna.


2. betekenisverschuiving

Uit het gegeven dat ongeveer de helft van de mannen zich eerst niet realiseerde met een transgender van doen te hebben, maar vervolgens na seksuele bevrediging terugkomt en over de homofobie heenstapt, laat zien dat er een leereffect optreedt. Het gedrag is seksueel bekrachtigd en wordt daarna herhaald. Ook bij de verklaring van travestie liet ik in eerdere notities op deze blog zien dat leereffecten hier plausibel zijn.

De sleutelprikkel waarop gereageerd wordt met seksuele opwinding is dus kennelijk bij mensen niet star, maar conditioneerbaar. Dit maakt ook eenvoudig begrijpelijk waarom bij mensen de sleutelprikkels zo sterk kunnen verschillen. Een evolutionaire verklaring daarvoor lijkt moeilijk te geven. Een leermechanisme verklaart dat echter min of meer automatisch omdat de sleutelprikkels voorafgaand aan seks uiteraard vaak van elkaar zullen verschillen.

Dat een leermechanisme hier grote voordelen biedt, valt eenvoudig in te zien. Wanneer de natuur ons had toegerust met een vaste sleutelstimulus--seksuele opwinding koppeling zoals bij de stekelbaars, zouden we pas seksueel actief kunnen worden nadat we de sleutelstimulus hadden waargenomen. Maar stel b.v. dat die op dat moment door kleding of door het gezichtspunt nog niet zichtbaar is. Een mechanisme waarbij die seksuele activiteit dan net iets eerder ontstaat, is evolutionair gezien dan natuurlijk zeer voordelig.

Door de seksuele bevrediging gaan de voorafgaande prikkels de seksuele opwinding** gemakkelijker, sneller en sterker oproepen. De man wordt geconditioneerd op transgenders of op prostituees of op een andere aan de seks voorafgaande prikkel: bijvoorbeeld zijn eigen vrouw of een plaat uit een seksblad met een blote dame, etc.

Dit verklaart mogelijk ook waarom de tevredenheid over de seksuele relatie bij mannen vooral lijkt af te hangen van de frequentie en niet van het uiterlijk e.d. Afgaande op de grote rol die het uiterlijk/het plaatje speelt bij de seksuele opwinding zou je geneigd zijn te denken dat mooie, sexy vrouwen die zich uitdagend kleden tevredener mannen op seksueel gebied zouden hebben. Bij onderzoek zie je echter meestal dat alle mannen ongeveer even tevreden zijn over de seks mits de frequentie gelijk is. De frequentie van het seksueel contact is wel sterk gecorreleerd met de gerapporteerde satisfactie. Voor die tevredenheid is dus kennelijk de frequentie belangrijker dan het plaatje.

Het proces lijkt dus zo in elkaar te zitten dat de man de meest optimale sleutelprikkel zoekt. Hij kiest de 'vrouw' uit die er in zijn ogen het aantrekkelijkst en meest opwindend uitziet. De man kiest daarbij uit het beschikbare 'aanbod' van dat moment. Vervolgens worden er in doorsnee 2 seksuele technieken toegepast. In totaal duurt het hele intermezzo ongeveer een 15 minuten, vermeldt het onderzoeksverslag van Vennix. Aan het einde daarvan moet er seksuele satisfactie zijn opgetreden, afgaande op de opmerkingen van de prostituees en mannen.

Het gevolg van die seksuele satisfactie is dat het 'plaatje' van de transgender de volgende keer nog gemakkelijker en sneller seksuele opwinding oproept. Seksuele opwinding is een automatische response. Normaal kun je niet zelf die seksuele opwinding volledig beheersen. Je bent afhankelijk van prikkels. De betekenis van de waargenomen sleutelprikkel verschuift dus iets in de richting van meer seksuele opwinding of je wilt of niet. Tegelijkertijd kunnen neutrale elementen in de situatie aan de seksuele opwinding gekoppeld worden en daardoor ook seksuele betekenis krijgen (klassieke conditionering).

Zonder precieze data is het moeilijk om met zekerheid aan te geven hoe dit leerproces in détail verloopt. Maar dat er een leerproces optreedt en betekenisverschuiving plaatsvindt, lijkt wel duidelijk.

Een voorbeeld waar ik aan moest denken, was mijn reacties op cafetaria's toen ik een tijdlang met een vriend een fietstocht maakte. In eerste instantie bestonden cafetaria's voor mij eigenlijk niet. Het riep weinig op. Mijn vriend was echter een enthousiast cafetariabezoeker, die het moeilijk vond bij zo'n gelegenheid door te fietsen. Om niet ongezellig te doen, gebruikte ik dan ook iets. Na een tijd zo samen opgetrokken te hebben, kwam ik terug in mijn studiestad en merkte ik hier dat ik bij iedere cafetaria die ik zag een sterk hongergevoel ontwikkelde en een sterke aandrang kreeg om even binnen te wippen en iets lekkers te bestellen. Na een aantal moeilijke weken van onthouding verdween het effect weer geleidelijk.

Dit leerproces verklaart mogelijk waarom sommige mannen typische hoerenlopers zijn. Maar het verklaart ook waarom mannen het soms tientallen jaren met hun vrouw kunnen doen, terwijl die er in de ogen van de hoerenloper misschien maar vrij alledaags uitziet. Dit leerproces verklaart ook waarom de kleding van travestieten vaak wat afwijkt van normale dameskleding: door de optredende conditionering heeft hun verklede uiterlijk voor hen een specifieke betekenis. En verder verklaart dit leerproces ook die ene respondent die nu vooral op transgenders valt.

Een voordeel voor de transgender-prostituees is dat na de seksuele bevrediging het contact verbroken wordt. Dit maakt de kans dat het plaatje geleidelijk minder effectief wordt in het oproepen van seksuele opwinding veel kleiner. Voor de eigen vrouw van een man is de situatie lastiger in dit opzicht: zij en dus haar plaatje is ook aanwezig op andere momenten als er van seksuele bevrediging geen sprake is.

Bij het leerproces dat bij de prostitutie optreedt voor de man zijn dus in totaal 5 punten van belang:
1. de sleutelprikkel moet bij de betreffende man effectief zijn om voldoende seksuele opwinding op te roepen;
2. hierna ontvouwt zich een scenario van onderhandelen en aanvullende seksuele handelingen/technieken om te zorgen voor voldoende en verdergaande prikkeling;
3. het optreden van seksuele satisfactie (klaarkomen);
4. het scenario mag 15, hooguit 20 minuten duren;
5. na de seksuele satisfactie verdwijnt de sleutelprikkel.
Door punt 4 en 5 is de sleutelprikkel maar kort aanwezig, waardoor de seksuele betekenis in stand blijft en zelfs sterker wordt.

Strikt genomen is de sleutelprikkel alleen normaal niet voldoende. De prostituee gebruikt een aantal technieken die de man verder prikkelen. Bij masturberen kan de sleutelprikkel bijvoorbeeld een foto uit Playboy zijn, de aanvullende handelingen worden door de man zelf verricht, vervolgens wordt na het klaarkomen de Playboy weggelegd zodat deze effectief blijft. Wat de man zich vermoedelijk niet realiseert, is dat daardoor de betekenis van de Playboy-plaat subtiel verschuift, waardoor het bijvoorbeeld voor zijn vrouw moeilijker wordt als sleutelprikkel te fungeren.

Een bekend probleem doet zich voor bij Amerikaanse mannen die veel naar porno kijken en daardoor de interesse in hun eigen vrouw kwijtraken. Porno is vermoedelijk een sterkere sleutelprikkel dan hun eigen vrouw die ze toch al jaren zien. Normaal kijken mannen vermoedelijk alleen porno als ze zichzelf seksueel willen opwinden. Na het masturberen stopt normaal het porno kijken. De porno blijft op deze manier effectief. Door het optredende leereffect raakt de man steeds meer geconditioneerd op porno. Dat wil zeggen dat porno hem steeds sneller en gemakkelijker opwindt. Door de optredende betekenisverschuiving voldoet zijn eigen vrouw steeds minder aan de eisen van die sleutelprikkel waardoor de situatie chronisch kan worden. Op langere termijn leidt dit gemakkelijk tot onoplosbare relatieproblemen.

Doordat de seksuele satisfactie (het klaarkomen) gekoppeld wordt aan de sleutelstimulus, krijgt dit 'plaatje' voor de man een extra betekenis. Dit leereffect berust op klassieke conditionering en treedt automatisch op. Normaal realiseer je je dit leereffect niet omdat het automatisch en geleidelijk werkt. Het effect van die betekenisverschuivingen is dat sleutelprikkels bij mensen tenslotte sterk kunnen verschillen.

Wat roepen de twee onderstaande plaatjes (van Tom Cruise en Britney Spears) precies bij je op aan seksuele gevoelens? De seksuele betekenis die deze plaatjes voor jou hebben, is vermoedelijk voor een belangrijk deel het gevolg van eerdere (seksuele) ervaringen met 'plaatjes' die hier wat op leken.








------------------------------
* Nico Tinbergen wordt gezien als één van de grondleggers van de ethologie (gedragsleer van dieren) en kreeg in 1973 de Nobelprijs voor fysiologie.
** Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen seksuele opwinding (die de man zelf niet echt onder controle heeft) en de seksuele satisfactie (het klaarkomen).

2 reacties

Blogger Gert zei...

Geachte MIK,

Ik ben gisteren gestruikeld over uw Blog inzake travestie.
Ik heb het hele verhaal nog niet gelezen, maar ik struikelde ove een blog uit 2006.
Ik heb me verstout, "heer Olivier", dit stukje te kopiëren naar Word en van mijn commentaar te voorzien. Dit commentaar plak ik hierachter. Ik wil hier wel verder over communiceren, voel geen beletsel me te mailen.

Achtergrond: Ik beschouw mezelf als travestiet, mogelijk geneigd tot transseksualiteit. Ik nader de 55. Sinds mijn 25e ben ik semipubliek en ook wel in het openbaar travestiet. Ik ben het ongeveer dertig jaar geleden naar buiten gaan brengen, omdat ik merkte dat ik niet langer met mijn geheim kon leven, zonder mijzelf ernstige psychische schade te berokkenen. Sindsdien is het een voortdurende ontdekkingstocht geweest. Hoe ver wil ik gaan, in hoeverre wordt ik geaccepteerd als travestiet, hoe reageert de stad er op? Hoe reageren bekenden er op?
Het viel me alleszins mee. Op het moment leef ik in een woongemeenschap, die bekend is met mijn travestie en mij gezien heeft als vrouw en als iets er tussenin. Dit wordt geaccepteerd, hoewel mogelijk niet volledig begrepen.

Hieronder volgt een commentaar op een van uw blog's uit 2006, "Gevoelens en sex", waarvan ik het gevoel heb, dat u de plank volledig mis slaat.
Ik sta open voor discussie hierover.

Hieronder kopieer ik mijn commentaar op de tekst.


Commentaar
Mijn eigen antwoorden zijn h (nog steeds geldig), e (was ooit zo) en a ( artefact van het verlangen en de wijze van omgaan met dat verlangen)
h) 1 . vrouwenkleding voelt fijner aan - 81%
h) 2. een onweerstaanbare drang - 80%
h) 3. het niet kunnen laten - 75%
h) 4. zich op allerlei manieren prettiger voelen (Innerlijk welbevinden) - 75%
5. zich anders voelen en gedragen (Anders zijn) - 72%
6. als uitlaatklep voor gevoelens (Innerlijk welbevinden) - 71%
h) 7. zich meer op zijn gemak voelen (Innerlijk welbevinden) - 69%
h) 8. opgekikkerd worden (Innerlijk welbevinden) - 68%
h) 9. het fijn vinden in een spiegel naar mooie vrouw te kijken - 64%
10. zich een ander mens voelen (Anders zijn) - 63%
11. ruimte geven aan een 'andere ik' (Anders zijn) - 62%
e)12. seksuele aantrekkingskracht van die kleding (Seksuele opwinding) - 61%
a) 13. uitdrukking geven aan eigen vrouwelijke kant (Gender transpositie) - 60%
h) 14. vermindering van innerlijke spanning (Innerlijk welbevinden) - 59%
e) 15. het erotische gevoel (Seksuele opwinding) - 57%
e) 16. seksuele opwinding (Seksuele opwinding) - 54%
a) 17. de vrouwenrol geeft meer voldoening (Gender transpositie) - 54%
h) 18. als erotische fantasie (Seksuele opwinding) - 53%
19. stimulatie seksuele fantasie (Seksuele opwinding) - 52%
20. versterking vrouwelijke persoonlijkheid (Gender transpositie) - 52%
21. beter in staat zich te voelen zoals men is (Gender transpositie) - 50%
e) 22. zich beschermd en geborgen voelen
Schalen: AZ = Anders Zijn, GT = Gendertranspositie , SO = Seksuele Opwinding, IW = Innerlijk Welbevinden.

De eerste 3 en dus ook de 3 hoogst scorende items zijn niet in een schaal ingedeeld. Er was geen enkele schaal waar ze goed inpasten gezien de correlatie met die schaal.
Evenmin als item 9: 9. het fijn vinden in een spiegel naar mooie vrouw te kijken - 64%. wordt hier echte niet genoemd. (vergeten?)

Item 1 stelt dat vrouwenkleding fijner aanvoelt. Ik denk dat dat vooral een idee is. Sommige mannenkleding voelt ook heel prettig aan en wat meer is, zit ook prettig. Veel dameskleding van travestieten zit afschuwelijk. Denk aan strakke leren rokken, bh's, strakke slips, panty's, hoge hakken. Dit item correleert dan ook .38 met de schaal Seksuele Opwinding. Het is kennelijk vooral een manier om te verklaren waarom je je verkleedt. Het klinkt plausibel, maar als je er op door denkt, klopt het maar matig. Je doet iets, dat cultureel gezien moeilijk ligt, en je komt dan met een logisch klinkend argument.

Commentaar: Dit is wat mij betreft pure onzin, sorry dat ik het moet zeggen. Ik vind het prettig zitten, omdat het ànders voelt. Het wervelen van een wijde rok om mijn benen, de andere stand van mijn voet bij niet te idioot hoge hakken; panty’s geven een omsloten en beschermend gevoel, tenzij ik er in ga transpireren, dan is het niet lekker meer. Bh’s zijn langdurig prettig, omdat ik daarmee kleine natuurlijke borsten weet te creëren, hetgeen bijdraagt aan mijn gevoel daarmee daadwerkelijk vrouw te zijn (dit blijft ten hoogste 22 uur lekker). Ik zit misschien wat dichter tegen transgender aan dan de hier besproken travestiet. Vraag is wel, dat ik niet scoor op gendertranspositie. (slechts 1 keer, na mijn herdefinitie als artefact, 3 van de 4 keer)

De volgende twee items zijn 'een onweerstaanbare drang' en 'het niet kunnen laten'. Ook deze twee items worden door meer dan 3/4 van de respondenten belangrijk gevonden. We hebben al eerder gezien dat de somscore van deze items niet gecorreleerd is met travestiefrequentie. Kennelijk zijn dit dus ook rationalisaties die niet helemaal letterlijk mogen worden genomen. Men doet iets dat cultureel niet echt geaccepteerd wordt en komt dan met een plausibel klinkend argument.

Opnieuw onwaarschijnlijk, vanuit mijn perspectief. Dit wordt door uzelf ook verderop in uw Blog tegengesproken. U stelt terecht dat we hier te maken hebben met een vorm van verslaving, veroorzaakt door conditionering in travestie via seksuele bevrediging.

-ander tekstfragment-
”Overigens hoeft dat niet te betekenen dat deze uitspraken helemaal uit de lucht gegrepen zijn. Zo geeft Vennix op p. 89 aan dat 64% van de respondenten zich zo mogelijk altijd wil omkleden, 47% geeft aan dat travestie voor hen een obsessie is, 45% geeft aan dat travestie zijn hele leven in beslag neemt. Ter illustratie: op travestie.org overweegt een jongeman om in dameslaarzen op zijn werk te komen, hoewel hij bang is dat dit hem zijn baan kan kosten.
Uit deze 3, niet ingedeelde items die door een grote meerderheid van de respondenten belangrijk worden gevonden, kunnen we volgens mij enerzijds afleiden dat men rationaliseert. Men probeert een aannemelijke verklaring te geven. Anderzijds kunnen we eruit afleiden dat voor de meeste respondenten het verkleden sociaal gezien nogal moeilijk ligt. Dit blijkt ook op p. 226. De uitspraak 'in het dagelijks leven zorg ik ervoor dat niemand mij van travestie verdenkt' wordt door 74% van de respondenten onderschreven. ”

Commentaar:
geachte Mik,
Waar blijft u eigenlijk met uw analyse als u de hoogst scorende items in uw onderzoek wegwuift als rationalisaties? Ik kan u verzekeren, dat het geen rationalisaties zijn, maar voor mij de basis van mijn travestie. Misschien ben ik a-typisch, dat kan! Mijn zuster legde laatst de vinger op de mogelijke zere plek. Ik citeer:

Lieve Gert,
Dank voor jouw vlotte reactie. Ik heb er natuurlijk nog wel verder over gedacht. Wat misschien een rol gespeeld zou kunnen hebben is een identificatie met de vrouwen uit het gezin. Er was veel ruzie tussen Steven en Erik (Steven vond dat Erik eerbied voor hem moest hebben) en pappie en Steven hadden ook veel conflicten, door de gebrekkige schoolprestaties van Steven, geweten aan luiheid en speelsheid (laatste klopte denk ik wel, maar school was voor hem een noodzakelijk kwaad) Erik irriteerde met name zijn vader met zijn tics, en pappie heeft lang gedacht dat hij minder intelligent zou zijn. Erik plaste relatief lang in zijn broek en ik herinner me een verhaaltje dat pappie vertelde toen we nog op de Laan woonden, over 'Erik plassebroek', op zich een geestig verhaal over een jongetje dat opgespoord kon worden dank zij het broekplassen. Hoe het precies ging weet ik niet meer. Ik weet dat zowel Steven als ik daar erg om hebben gelachen en dat Erik het ook prachtig vond (het ging tenslotte over hem) maar als ik er nu met mijn eigen pedagogische inzichten en gevoelens naar kijk denk ik ...au, au!
Pas toen Erik naar school ging bleek dat allemaal heel erg mee te vallen. Op de …school in den Haag en met name in Zuid Afrika werd duidelijk dat Erik uitstekend mee kon op school. Daarmee steeg hij enorm in aanzien bij zijn vader.
Ik daarentegen was als meisje toch een beetje een bemiddelaar bij de ruzies tussen Steven en Erik en ik was degene die pappie niet teleurstelde. Slechte schoolcijfers bij mij waren ook een ramp (ik durfde ze soms niet te vertellen en een werkje dat getekend moest worden moest mammie altijd tekenen, evenals een slecht rapport, omdat hij daar zijn handtekening niet onder wou zetten) Maar hij was er bij mij van overtuigd dat ik miin best deed, dus slechte prestaties werden geassocieerd met andere dingen. Bovendien gedroeg ik me als een goede dochter, paste op de jongere kinderen, was handig en kon van alles op het gebied van handenarbeid en handwerken, las veel en graag, was geïnteresseerd in dingen en met name de dingen waar hij ook in geïnteresseerd was. Hij was dus trots op zijn dochter. Kortom, zowel mammie als ik werden met veel positieve signalen bejegend, terwijl Steven en Erik veel negatieve signalen kregen. Jij moet dat als klein jongetje, hebben gesignaleerd. Het zou me niets verwonderen als daar een identificatie met vrouw/meisje zijn uit voort gekomen is.
Als je dit soort dingen leest denk je, eigenlijk was het een beest van een man, maar dat was hij helemaal niet. Hij zat alleen boordevol prestatiedrang, ook jegens zijn kinderen en onzekerheid t.a.v dingen die hij psychisch niet kon aanvoelen. Zijn eigen, behoorlijk harde opvoeding, waarvan ik overigens alleen maar enkele anekdotes weet, zal daarin wel een belangrijke rol gespeeld hebben. Eigenlijk was mammie goud voor hem: opgegroeid in een toch wel redelijk evenwichtig gezin, waar je kansen kreeg maar waar niet zo hard getrokken werd aan het presteren, met de juiste vriendinnen (en de moeder van een vriendin) op het juiste moment. Zij was in staat pappie de zekerheid te geven die hij broodnodig had, de prestatiedrang soms een beetje te temperen en zijn soms wat heftige reacties naar de kinderen te temperen. Dit wat betreft de jeugdherinneringen.


Dit voelt – wat mij betreft – als een spijker op de kop geslagen. Ik heb inmiddels al vrij veel autobiografieën van travestieten en transseksuelen gelezen en het thema van nurture als aanleiding tot travestie en transgender (gendertranspositie?) komt regelmatig voor. In de meest botte vorm is er een ouder, die de zoon bewust transformeert tot meisje, maar het kan natuurlijk vele malen subtieler. U en Paul Vennix lijken deze factor te negeren. Er kan sprake zijn van een subtiele conditionering, zoals mijn zuster veronderstelt.
Dit zou een interessant nieuw onderzoek kunnen opleveren, naar mijn mening.

(uw tekst wordt vervolgd) Hierna volgen een groot aantal uitspraken over het zich voelen, gevoelens, etc. Al deze items behoren tot Factor II - Prettig Anders als Vrouw.

dinsdag, februari 13, 2007  
Blogger Mik van Es zei...

Hallo Gert,

bedankt voor je reactie. Sorry dat ik er nu pas op reageer, maar ik probeer altijd meer dingen te doen dan ik tijd heb en dan blijven er dus dingen ongelezen die ik eigenlijk al lang had moeten lezen.

Het goeie van Vennix is dat hij door heel systematisch onderzoek in kaart heeft gebracht welke redenen travestieten zelf aanvoeren voor hun verkleedpartijen. We weten dus nu in doorsnee wat travestieten zelf zeggen op dit punt. Dat is al heel wat.

Het volgende dat Vennix probeert te doen en ik volg hem daarin, is die antwoorden te groeperen. Bepaalde antwoorden gaan vaak samen.

Op die manier blijver er uiteindelijk van al die redenen en antwoorden, maar 2 groepen(2 factoren) over: seksuele opwinding en prettig anders als vrouw.

Verder zijn er 3 redenen (de eerste 3) die heel vaak genoemd worden, maar die door Vennix niet ondergebracht kunnen worden bij seksuele opwinding en prettig anders als vrouw.

Als we dat allemaal proberen samen te vatten, geven travestieten dus eigenlijk 3 groepen redenen aan:
1. de eerste 3 niet ingedeelde items;
2. seksuele opwinding;
3. prettig anders als vrouw.

Vennix neemt sommige van die antwoorden, vooral de eerste 3 items, met een korreltje zout. En hij geeft daar ook een paar argumenten voor. Ondertussen kwam hij zelf altijd in een rok op zijn werk, dus hij weet wel aardig waar hij over praat. Zelf ben ik ook travestiet of dat op zijn minst heel lang geweest, dus dat geldt ook voor mij.

Neem dan als voorbeeld dat eerste item, dat vrouwenkleren zo fijn aanvoelen. Heel veel mannen voeren dat argument aan. Sommige vrouwenkleding voelt inderdaad heel fijn aan. Ik zal het niet ontkennen als je er even aan voelt. Maar het idee dat vrouwenkleding zo prettig draagt, is nogal overdreven.

Ga maar eens een dag in minirok door een stad lopen. Het lijkt misschien leuk, maar echt handig is het niet. Vrouwen dragen niet zo maar graag broeken.

Mannen vinden bh's vaak heel opwindend. Vrouwen vinden het vaak akelige dingen. Ik zou zeggen ga eens een week dag en nacht een b.h. dragen met een redelijke cupgrootte en een prothese met een realistisch gewicht. Vermoedelijk heb je binnen 24 uur rugklachten.

Voor hakken geldt een soortgelijk verhaal. Trek ze eens aan bij een stevige tocht door de stad waarbij je zo'n 10 km loopt en voel hoe heerlijk dat is. Kom nou!

Interessant is dat je dat zelf in je commentaar ook aangeeft. De redenen om te vinden dat het zo lekker zit, hebben vooral te maken met seksuele opwinding of met het prettig anders voelen als vrouw. Dus precies in de richting waarin Vennix dacht.

Die indeling van Vennix is natuurlijk niet heilig. Maar uit wat je opmerkt, wordt mij niet zondermeer duidelijk dat je er niet in zou passen.

In ieder geval is het fijn dat de travestie in jouw geval geen of niet al te veel problemen geeft. Uiteindelijk kunnen helaas niet veel travestieten je dat na zeggen.

Fijn dat je het met me eens kunt zijn wat die conditionering betreft. Ik denk dat vrijwel niemand op het moment zich goed realiseert hoe ingrijpend de effecten daarvan kunnen zijn.

Groet,

Mik.

donderdag, april 05, 2007  

Een reactie posten